Hoeveel personeel kunnen outsourcers nog overnemen?
HRM column
Platform Outsourcing Nederland
De afgelopen jaren hebben dienstverleners hun best gedaan om overgenomen personeel zo goed mogelijk op te vangen. Sterker nog, de mate waarin service providers een goed tehuis bieden voor over te nemen personeel is de afgelopen jaren voor diverse grote contracten het belangrijkste argument geweest om voor een bepaalde leverancier te kiezen. Los van het feit dat Nederlandse bedrijven in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen hun werknemers niet in de kou willen laten staan, is de steun van de OR en de vakbonden cruciaal voor een soepele overgang naar een nieuwe outsourcing situatie.
Maar hoe lang zijn dienstverleners nog in staat om overgenomen personeel een goed tehuis te bieden? Klanten verwachten immers dat leveranciers steeds efficiënter en goedkoper diensten leveren. Om dat te realiseren, wordt steeds meer werk naar lagelonenlanden verplaatst. Tegelijkertijd wordt ook de lokale dienstverlening steeds efficiënter ingericht. Om een goed tehuis te kunnen bieden en tegelijk ruimte over te houden om mensen met nieuwe vaardigheden over te nemen, dient de vraag naar IT diensten jaar-op-jaar sterk te groeien. Het is sterk de vraag of de marktgroei de komende jaren voldoende is. Daardoor zullen we de komende jaren zien dat diverse dienstverleners niet langer bereid zijn om grote aantallen mensen over te nemen.
De dienstverleners en de uitbestedende partijen (initiële contracten) zullen met nieuwe oplossingen dienen te komen om outsourcing aantrekkelijk voor leverancier en klant te houden, waarbij men de sociale verantwoordelijkheid voor de "overtollige" werknemers blijft nemen. Dat betekent dat de instroom van de klant naar de leverancier wordt beperkt en dat de employability van werknemers bij zowel klant als leverancier wordt vergroot.
De toenemende rol van de regiefunctie bij de uitbesteder, waardoor de achterblijvende organisatie een behoorlijke omvang kan behouden, levert veelal geen oplossing, maar versterkt juist het probleem. Immers, als uitbesteder houd je vast aan je beste mensen. Als die niet mee kunnen naar de dienstverlener, wordt het voor de dienstverlener minder aantrekkelijk om personeel over te nemen.
Andere methoden om met instroom en employability om te gaan hebben zich vaak al bewezen. Het belang ervan zal sterk toenemen. IDC raadt (grote) organisaties die de komende jaren willen gaan uitbesteden het volgende aan:
- Stel zo snel mogelijk een vacaturestop in voor de functies die u wilt uitbesteden en vul de gaten in met detachering en tijdelijke contracten.
- Verbeter tegelijkertijd de "employability" van de betrokken werknemers door training/scholing en begeleiding, zodat zij beter in staat zijn om binnen en buiten uw organisatie ander werk te vinden. Daarbij dient ook een mentaliteitsomslag plaats te vinden: "Verandering is de enige constante. Het biedt kansen en bedreigingen en dus kun je maar beter voorbereid zijn om van de kansen te profiteren". Dit vereist wel dat de werkgever de werknemer daartoe de middelen biedt.
- Als het besluit eenmaal daar is, zorg voor een goede begeleiding. Zo kennen we inmiddels het concept van banenmarkten. Deze zullen alleen maar in belang toenemen. Ze zullen ook het meest succesvol zijn, als u in "employability" heeft geïnvesteerd.
- Overweeg om geleidelijker uit te besteden. Het is eenvoudiger voor leveranciers om kleine groepen mensen over te nemen, maar het maakt vooral de HR uitdaging veel beter behapbaar. Pas wel op dat geen langzaam-verwijderen-van-een-pleister-effect ontstaat. Langdurige onzekerheid dient zo goed mogelijk te worden vermeden.
- Is outsourcing wel de beste oplossing, of biedt een joint-venture constructie meer mogelijkheden? Een joint venture is met name interessant als u unieke proceskennis in huis heeft, die u in combinatie met de IT-kennis en commerciële vaardigheden van de leverancier ook aan derden kunt aanbieden. Let wel, er is in de markt maar ruimte voor een beperkt aantal van dergelijke shared services constructies.
De laatste jaren is veel geklaagd over het gebrek aan investeringen in IT personeel, zowel bij klantorganisaties als bij IT dienstverleners. Het bewustzijn dat meer investeringen in de vaardigheden van IT personeel noodzakelijk zijn, neemt sterk toe. Dat deze investeringen ook steeds belangrijker worden in de aanloop naar outsourcing, daar moesten we maar eens snel aan wennen.
Peter Vermeulen, IDC