Nieuwe offshore lokaties

Offshore column

Platform Outsourcing Nederland

Paul Tjia

Toen ik ruim vijftien jaar geleden met offshoring in aanraking kwam was de landenkeuze tamelijk eenvoudig: er was toen nog niet veel aanbod. Er waren slechts drie belangrijke offshore bestemmingen, die omdat ze met dezelfde letter begonnen ook wel de drie "I"-landen werden genoemd: Ierland, Israel en India.

Van deze eerste groep is alleen India overgebleven. De economische vooruitgang van Ierland heeft ervoor gezorgd dat haar kostenvoordeel sterk verminderde, wat ook geldt voor de belastingvoordelen van het land. In Ierland gevestigde bedrijven gaan nu in steeds grotere mate zelf gebruik maken van landen waar de loonkosten lager zijn. Ook Israel is op de achtergrond verdwenen: de bezetting van de Palestijnse gebieden en het voortdurende geweld maken het land geen aantrekkelijke offshore lokatie. Israelische bedrijven zijn daarom begonnen om IT-diensten vanuit andere landen, waaronder India, aan te bieden.

Hiervoor in de plaats is een grote groep van nieuwe lage-lonenlanden opgekomen. We vinden deze bestemmingen overal in de wereld: in Latijns-Amerika, Afrika, het Midden-Oosten, Azië en natuurlijk ook dichter in de buurt: in Midden- en Oost-Europa. Nederland is bij haar landenkeuze niet eenkennig, en voor een recent onderzoek telde ik al meer dan 30 landen waar Nederlande gebruikers projecten lieten uitvoeren. Vooral Azië is hierbij in trek, en er worden zelfs IT-activiteiten uitgevoerd in uitermate ongebruikelijke landen, zoals Iran, Bangladesh, Nepal en Noord-Korea.

Terwijl Duitsland zich bij offshoring voornamelijk richt op de buurlanden, en Engeland vooral werkt met haar voormalige koloniën, is de Nederlandse landenkeuze veel uitgebreider. Het feit dat er met zo'n groot aantal verschillende landen samengewerkt wordt, is tekenend voor de internationale oriëntatie die veel ondernemers hebben. Dit maakt het voor ons land ook makkelijker om optimaal gebruik te gaan maken van de kansen en de mogelijkheden die global sourcing ons biedt.

Ondanks deze brede oriëntatie is er slechts één land koploper, en dat is India. Dit ene land is verantwoordelijk voor ruim 75% van al ons offshore werk, en het is zelfs voor veel gebruikers het enige land dat bij de landenselectie serieus overwogen wordt. Ik verwacht daarom dat het volume van Nederlandse offshore projecten richting India binnenkort een jaarlijkse groei van 50% zal laten zien.

Toch kan het zinvol zijn om iets meer tijd aan de landenkeuze te besteden. Hoewel het grote aanbod van offshore bestemmingen op het eerste gezicht verwarrend is, biedt dit uitgebreide 'offshore menu' ook veel mogelijkheden. Elk land is namelijk uniek, en het heeft specifieke voordelen (en natuurlijk ook nadelen). De landenkeuze moet daarom voldoende aandacht krijgen, en moet in principe voorafgaan aan de selectie van de offshore dienstverlener. Dit is zeker het geval als het om grotere projecten gaat en bij een langdurige samenwerking. Een groot aantal factoren speelt bij deze landenkeuze een rol, en is afhankelijk van de offshore strategie van de onderneming. Het gaat hierbij om factoren zoals het karakter van de uit te voeren werkzaamheden, de gewenste tarieven, de stabiliteit van een land, de beschikbare infrastructuur, de beheersing van de Engelse taal, de tijdsverschillen, de bescherming van Intellectual Property, etc.

Behalve deze zakelijke redenen spelen ook persoonlijke voorkeuren een belangrijke, en soms onderschatte, rol. De slogan van het eiland Malta, een opkomende nearshore bestemming, luidt dan ook: "Malta: Sun, Sea and Software". Aandacht voor zulke niet-zakelijke factoren is terecht: het heeft namelijk geen zin om een land te selecteren indien de eigen medewerkers zich er niet redelijk prettig bij zullen voelen. Al wordt het werk op afstand verricht, persoonlijke kontakten blijven cruciaal. Het kan aantrekkelijk lijken om in een verafgelegen en exotisch land een Java-programmeur voor 3 euro per uur in te schakelen, maar als de eigen medewerkers niet in staat zijn om met de grote cultuurverschillen om te gaan, dan wordt de kans op falen wel erg groot.

Een deel van het onderzoek voor de landenkeuze is in Nederland te verrichten, en het helpt hierbij dat dienstverleners uit verschillende offshore landen hier al gevestigd zijn. Het kan hierbij ook gaan om lokale IT-ondernemingen met eigen offshore vestigingen. Dit aanbod blijft groeien, en tevens wordt ons land regelmatig aangedaan door IT-delegaties uit diverse landen. Zo zal op 23 november een tiental Tsjechische softwarebedrijven zich presenteren in Rotterdam. Het kan trouwens nooit kwaad om ook zelf een land te bezoeken. De beste manier om een goede indruk te krijgen van een land is tenslotte om er met eigen ogen rond te kijken. Goede reis!

1 november 2005